De VriendenLoterij Museumprijs wordt elk jaar toegekend aan een Nederlands museum met onderscheidende presentaties of activiteiten binnen een wisselend thema. De jury bepaalt het thema.
Thema VriendenLoterij Museumprijs 2026
De hoofdprijs van 100.000 euro wordt sinds 2007 jaarlijks uitgeloofd door het Cultuurfonds en de VriendenLoterij. Omdat het publiek de laatste stem heeft, maakt elk museum kans om te winnen. De afgelopen jaren won een kleiner museum meerdere malen van een groot museum, vooral omdat zij hun achterban heel goed hadden weten te mobiliseren. Sinds 2024 ontvangen ook de nummers twee en drie een geldprijs, namelijk het aantal stemmen in euro's. Dat gaat voor de nummer 2 om maximaal 30.000 euro en bij de nummer 3 om maximaal 20.000 euro.
Het groene museum
De klimaat- en biodiversiteitscrisis vraagt om actie in alle sectoren, ook van musea. Steeds meer organisaties werken aan verduurzaming, maar hoe veranker je die ambitie structureel in de hele organisatie én in het publieksaanbod? Voor de VriendenLoterij Museumprijs 2026 zijn we op zoek naar musea die hierin het verschil maken.
Welke keuzes maakt een museum om zijn ecologische voetafdruk te verkleinen? Hoe wordt duurzaamheid geïntegreerd in collectiebeheer, tentoonstellingen en bedrijfsvoering? En op welke manier weten musea hun bezoekers te inspireren tot duurzamer denken én handelen.
De prijs richt zich op musea die duurzaamheid niet als losse activiteit zien, maar als een integraal onderdeel van hun missie en praktijk, zichtbaar op de museumvloer én achter de schermen.
Algemene beoordelingscriteria voor nominatie Museumprijs
Het museum is opgenomen in het Nederlandse Museum Register
De betreffende collectie is bestemd voor een breed publiek van kinderen en volwassenen
De eigen collectie is het uitgangspunt
Er wordt op een verantwoorde wijze omgegaan met de collectie
De kwaliteit/ professionaliteit van de algemene publieksbenadering (folders, website, het museum zelf) is adequaat
Het museum is voorbeeldstellend
De presentatie is op publieksvriendelijke wijze gerealiseerd; dit geldt voor zowel de vaste opstelling als voor tijdelijke tentoonstellingen
Het museum heeft in 2025, 2024, 2023, 2022 en 2021 geen Museumprijs gewonnen
Criteria Museumprijs 2026
Welk museum van Nederland past het beste binnen het thema 'het groene museum'?
Waar de jury onder andere op let:
Hoe draagt het museum zorg voor een organisatie die zowel voor als achter de schermen duurzaamheid in alle museale processen heeft weten te integreren?
Op welke innovatieve manieren werkt het museum aan het zoveel mogelijk verkleinen van de eigen ecologische voetafdruk en het effect daarvan op de omgeving?
Hoe laat het museum in tentoonstellingen en activiteiten zien waar het voor staat en hoe helpt dat bezoekers groener te denken en te doen?